admin
काठमाडौँ — अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको ऐतिहासिक तीन दिने चीन भ्रमण सकिएको भोलिपल्टै रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन चीन भ्रमणमा जाने तय भएको छ। क्रेमलिनले शनिबार दिएको आधिकारिक जानकारी अनुसार राष्ट्रपति पुटिन मे १९ देखि २० सम्म (जेठ ६ र ७ गते) दुई दिने राजकीय भ्रमणका लागि बेइजिङ प्रस्थान गर्दैछन्।
विश्वका दुई महाशक्ति देशका राष्ट्रप्रमुखहरू एकै महिना र केही दिनको अन्तरालमा बेइजिङ पुग्नुले विश्व राजनीतिमा चीनको बढ्दो कूटनीतिक प्रभाव र केन्द्रीय भूमिकालाई प्रस्ट पारेको छ।
ट्रम्पको भ्रमण र थाती रहेका मुद्दा
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प झण्डै एक दशक (नौ वर्ष) पछि चीन भ्रमण गर्ने पहिलो अमेरिकी राष्ट्रपति बन्दै शुक्रबार मात्रै वासिङ्टन फर्किएका हुन्। भ्रमणका क्रममा ट्रम्प र चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङबीच व्यापार, ताइवान मामिला, आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI), आणविक हतियार र इरानसँगको द्वन्द्वका विषयमा गहन छलफल भएको थियो।
ट्रम्पले बेइजिङमा रहँदा आफूले चीनसँग बोइङ विमान, अमेरिकी तेल र भटमास खरिद सम्बन्धी “शानदार” व्यापारिक सम्झौता गरेको दाबी गरे पनि चीनका तर्फबाट भने यसको कुनै ठोस वा औपचारिक घोषणा आएको छैन। साथै, रुस–युक्रेन युद्ध र अमेरिका–इजरायलको इरानसँगको जारी तनाव कम गर्ने विषयमा पनि दुई नेताबीच कुनै ठूलो सहमति वा ‘ब्रेकथ्रु’ हुन सकेन।
पुटिनको चीन भ्रमणको एजेन्डा
ट्रम्प बाहिरिएलगत्तै हुन लागेको रुसी राष्ट्रपति पुटिनको यो भ्रमणलाई निकै चासोका साथ हेरिएको छ। क्रेमलिनद्वारा जारी विज्ञप्ति अनुसार बेइजिङमा पुटिन र सी चिनफिङबीच मस्को र बेइजिङबीचको “बृहत् साझेदारी र रणनीतिक सहयोगलाई थप सुदृढ बनाउने” विषयमा छलफल हुनेछ। दुवै नेताले प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय तथा क्षेत्रीय मुद्दाहरूमा विचार आदानप्रदान गर्नुका साथै भ्रमणको अन्त्यमा एक संयुक्त घोषणापत्रमा हस्ताक्षर समेत गर्नेछन्।
आफ्नो दुई दिने बसाइका क्रममा पुटिनले चिनियाँ प्रधानमन्त्री ली छ्याङसँग आर्थिक तथा व्यापारिक सहकार्यका विषयमा पनि विशेष वार्ता गर्ने कार्यतालिका रहेको छ। पश्चिमी देशहरूले लगाएको आर्थिक प्रतिबन्धका बीच चीन रुसी इन्धनको सबैभन्दा ठूलो क्रेता र मस्कोको प्रमुख आर्थिक साझेदार बनेको छ।
बेइजिङको सन्तुलित कूटनीति र रुसको प्रतिक्रिया
अमेरिकी राष्ट्रपतिको भ्रमणलगत्तै रुसी राष्ट्रपतिको स्वागत गर्न लागेको चीनले आफूलाई विश्व मञ्चमा एक तटस्थ र मध्यस्थकर्ता शक्तिका रूपमा स्थापित गर्न खोजेको देखिन्छ। क्रेमलिनका प्रवक्ता दिमित्री पेसकोभले पुटिनको यो भ्रमण नियमित प्रक्रिया भएको र यसको ट्रम्पको भ्रमणसँग कुनै प्रत्यक्ष सम्बन्ध नरहेको स्पष्ट पारेका छन्।
यसैबीच, रुसी विदेशमन्त्री सर्गेई लाभरोभले नयाँ दिल्लीमा पत्रकार सम्मेलन गर्दै अमेरिका र चीनबीच हुने सम्झौताको स्वागत गरे पनि मस्को र बेइजिङबीचको सम्बन्ध परम्परागत राजनीतिक वा सैन्य गठबन्धनभन्दा धेरै गहिरो र बलियो रहेको दाबी गरेका छन्।
